İstiklal Marşı ve Kurtuluşun Sözle Harmanı: Bir Akımın İzinde
Kayseri’nin dar sokaklarında yürürken, gözlerimi gökyüzüne dikip derin bir nefes aldım. O an aklıma, bir zamanlar çok zorlandığım bir soru takıldı: “İstiklal Marşı hangi akımdan etkilenmiştir?” Bunu sormak, bir bakıma tarihimizin en güçlü simgelerinden biriyle yüzleşmek demekti. Ama belki de, içimdeki duyguları doğru şekilde ifade edebilmek için bu sorunun cevabını aramaya ihtiyacım vardı.
Bir Şiir, Bir Milletin Çığlığı
Küçük bir çocukken, okulda İstiklal Marşı’nı okurken hep bir tüylerim diken diken olurdu. Ancak, büyüdükçe marşın gücünü daha derinden hissetmeye başladım. Marşın dizeleri, sadece bir halkın bağımsızlık mücadelesinin hikayesini anlatmakla kalmıyordu. Aynı zamanda bir dönemin, bir dönemin acılarını, zaferlerini ve umutlarını içeren, duygusal bir manifestoya dönüşüyordu. Ama bir gün, nedenini anlamadığım bir şekilde, “Bu şiir, hangi akımın etkisiyle yazılmış olabilir?” diye düşünmeye başladım. Şiirler sadece sözlerden ibaret değildi; her bir kelime bir his, bir mücadeleydi.
O an, içimde bir huzursuzluk belirdi. Çünkü bir şeyi net bir şekilde hissettim; bu şiir, yalnızca savaşın değil, aynı zamanda bir dönemin ruhunun dışa vurumu, halkın kurtuluş mücadelesinin, umut dolu bir gelecek için verdiği savaşın bir simgesiydi. Ama akıl, hemen bir çözüm bulamayacak kadar karmaşıktı. İstiklal Marşı’nda bir akım aramak, belki de tarihimizle yüzleşmekti. Çünkü Mehmet Akif Ersoy’un o dizeleri, bir akımın çok ötesindeydi.
Sembolizm ve Milliyetçilik: Marşın Derin İzleri
Bir gün, çok sevdiğim bir edebiyat öğretmeniyle İstiklal Marşı hakkında konuşurken, bana şunları söyledi: “Bu marş, sembolizmin etkisiyle yazılmıştır. Ama aynı zamanda, milliyetçilik akımından da izler taşır.” O an bu sözler, sanki bir ışık yaktı içimde. İstiklal Marşı’ndaki imgeler, sembolist bir şiir gibi soyut bir dildeydi; bağımsızlık, milletin onuru, kahramanlık gibi temalar işleniyordu ama bunlar bir metaforla anlatılıyordu. Akif’in kelimeleri, bir halkın ruhunu dile getiriyor ama bu dile getiriş, bir anlamda soyut ve içsel bir savaşı yansıtıyordu.
Marşın her satırında, bir yandan bireysel acıların ve mücadelenin sesini duyarken, bir yandan da milletin topyekûn bir direnç sergileyerek bu acıyı aşma gücünü hissediyordum. O zaman bir kez daha fark ettim; İstiklal Marşı sadece bir kurtuluşun şarkısı değildi, aynı zamanda bir milletin kendini bulma, özgürlüğüne kavuşma ve var olma mücadelesinin, sembolist bir dille anlatımıydı.
İstiklal Marşı: Milliyetçilikten Ruhsal Direnişe
Daha fazla okudukça ve düşündükçe, İstiklal Marşı’nın içerdiği sembolist öğeleri daha fazla keşfetmeye başladım. Mesela, “korkma” gibi bir kelime bile ne kadar güçlüydü. Bunu okumak, sanki içinde bir kasırga esiyor gibi hissediyordum. Her harf, her kelime, bir direnişi, bir halkın ortak umudunu içeriyordu. O “korkma” sesinden sonra gelen “sana olmaz” ifadesi, bir halkın kendisine olan inancını, düşman karşısında diz çökmeden dik duruşunu simgeliyordu. Bu marşın, tıpkı bir sembolist şiir gibi, halkın sadece fiziksel değil, ruhsal bir direnişini de betimlediğini fark ettim.
Ama bu sadece sembolizmle kalmıyordu. Milliyetçilik akımının etkileri de gözle görülür şekilde vardı. Mehmet Akif, bu marşla halkı birleştirmiş, ona bir millet olmanın bilincini kazandırmıştı. “Kahraman ırkıma bir gül… ne bu şiddet bu celâl?” dizesi, milliyetçi bir duyguyu en saf hâliyle yansıtıyordu. Ve aslında bu milli duyguların, bir halkın özgürlüğü için ne kadar güçlü bir itici güç olduğunu da net bir şekilde anlatıyordu.
İçimdeki Umut ve Gelecek
İstiklal Marşı’nın gücünü, sadece kelimelerde bulmak zor. Bunu yaşamak lazım. O yüzden Kayseri’nin rüzgarlı sokaklarında yürürken, o şiir her zaman içimde bir ateş gibi yanıyor. Milliyetçilikle yoğrulmuş, sembolizmle zenginleşmiş bu marş, sadece geçmişin hatırlatması değil, geleceğe dair bir umut taşıyor. Her gün, her yeni adımda, o marşın gücüyle daha da büyüdüğümü hissediyorum.
İstiklal Marşı, bir milletin yürekten yükselen sesidir. Ve ben de bir birey olarak, her gün o sese katıldığımı hissediyorum. Çünkü bu marş, bir halkın sadece bugünü değil, geleceği de inşa etme kararlılığını simgeliyor. O yüzden her okuduğumda, içimde bir umut filizleniyor. Yürüdüğüm her sokakta, İstiklal Marşı’nın dizeleri bir adım daha ileriye gitmemi sağlıyor.