Sizinki Can da Bizimki Patlıcan mı Ne Zaman Çıktı?
1. Giriş: İzmir’den Yükselen Bir Soru
İzmir’de yaşamanın en güzel tarafı, hayatın hep biraz yavaş akıyor olması. İnsanlar sokaklarda neşe içinde geziyor, kahve içerken havadan sudan sohbet ediyor. Ama tabii bazen gündelik sohbetlerin derinliklerine inmek de gerekiyor. Tam işte böyle bir günde, arkadaşım Berk ile içtiğimiz kahvenin arasında, patlıcan konusunu kafamıza takıldık.
Ve o an, o lanet olası soru havada asılı kaldı: “Sizinki can da bizimki patlıcan mı ne zaman çıktı?” Evet, kelime oyunları, absürd espriler, ama bunun içinde gerçekten bir şeyler var. Çünkü hayat bazen gerçekten “sizin ki” ve “bizim ki” arasında kalıyor, patlıcan ne zaman çıktıysa, o zaman çıktı işte.
Biraz kafa karıştırıcı, değil mi? Ama takılmayın, birazdan her şey yerli yerine oturacak.
2. Patlıcanın Zamanı ve İnsanların İlişkileri
Patlıcan, birçok yemek tarifine girebilir ama her zaman o yemeklerden birinde eksik kalır. Ve bu “eksiklik”, her şeyin biraz beklemede olduğunu anlatıyor. Sizin canınızdır patlıcan, ama patlıcan ne zaman çıktı? Kimse bilmiyor. Bizimkiler de patlıcanı sever, ama hani ne zaman çıktı? İşte burada devreye insan ilişkileri giriyor.
İnsanlar bazen birbirine yakın olurlar, bazen çok uzak. Çıkmaz sokaklarda dolaşan ilişkiler gibi… İnsanlar “Benim ki”yi çok severken, “Sizin ki”yi anca uzaktan izler. Ama patlıcanın zamanını düşünün, o da öyle bir şey. Gelir, gelir, birden kaybolur.
“Patlıcan ne zaman çıktı?” dediğimizde işin içine zaman da giriyor aslında. İzmir’de olmanın rahatlığıyla bazen, bir sohbet anında hayatın anlamını keşfetmek gibi bir şey oluyor. Berk’in gözlerinde bir ışık yanıyor, ama ben orada değilim. Hangi patlıcan? Hangi zaman?
3. Gündelik Hayatta Patlıcan Çıkarması
Olayı daha basit tutalım. Yani, her şeyin patlıcanla ne ilgisi olabilir? Tükettiğimiz şeylerle mi ilgisi var? Yoksa sadece kafamızın içinde dönen düşünceler mi?
Bir gün yürürken, kafamda patlıcan var. Bir arkadaşım diyor ki, “Abi, şu yolda bir tane patlıcan var!” Evet, öyle diyor. Hangi patlıcan? Gözlerimle bakıyorum, her şey o kadar garip ki. Bir yandan düşüncelerim dönüyor, bir yandan da şehrin karmaşası.
İzmir’in sıcak yaz akşamlarında, patlıcanın yazdan bir hatıra gibi düşünülmesi… Mesela akşam saatlerinde sahile inerken, birisinin patlıcanı savurması gibi düşünmek… Aslında anlatmaya çalıştığım şey, hayatın o kadar da önemli olmadığı. Patlıcan da ne zaman çıktı, kim bilir ki?
4. İç Ses: Bazen Kendi Kendine Söyleyen Adama Dönüşürsünüz
İçimden bir ses sürekli patlıcan diyor. “Ne zaman çıktı?” diye soruyor. Patlıcan deyip geçmemek lazım. Ama herkes, zamanın anlamını sorgulamadan geçiyor.
“Berk, patlıcan gerçekten ne zaman çıktı?”
“Vallahi abi, patlıcanı o kadar fazla düşünüyor musun? Öyle bir şey yok.”
“Ama işte bak, biz şimdi patlıcanı düşünüyoruz ama gerçekte… ne zaman çıktı?”
Bazen kendimi, tek başına bir diyalog içinde buluyorum. Patlıcan bir sembol mü, yoksa sadece bir kelime oyunu mu? Ve patlıcan derken, aslında insanın hayatındaki karmaşıklığı, bilmediği şeyleri sorgulaması mı anlatılıyor?
İzmir’de yürürken, birden bana doğru yaklaşan iki kişi görüyorum. Herkes aynı soruyu soruyor, ama kimse bu soruyu ciddiye almıyor: “Patlıcan ne zaman çıktı?” Ama içeriden, kalpten bir şey diyor. Herkesin kafasında aynı soru var.
“Birader, patlıcan var mı?”
“Var!”
“Hangi patlıcan?”
Ve yine aynı sorun… Ne zaman çıktı?
5. Günlük Hayattan Yansıyanlar: Patlıcanın Tüm Anlamları
Günlük hayatımıza öyle güzel yansıyan bir patlıcan var ki, sanki o anları anlamaya çalıştığımızda daha fazla büyüyen bir şey. Herkesin kendine özgü bir patlıcanı vardır, çünkü zaman her yerde farklı akar.
“Patlıcan ne zaman çıktı?” diye sormak, bazen birini anlamak demek.
Bazen bir anın sırrı, patlıcanın çıkış zamanıdır. Birisi size bir şey söylediğinde, sadece dinlemek yeterli olmayabilir. Biraz da zamanı anlayabilmek gerekir.
Bir arkadaşım diyor ki: “Ya sana bir şey söyleyeyim mi? Patlıcanın zamanını hiç düşünmedim.” Yani, gerçekten hiç düşünmedim. Ve o an fark ettim ki, aslında patlıcanın zamanını düşünmek, insanın kendini nasıl değerlendirdiğiyle de alakalı. Herkesin zamanı farklıdır, çünkü…
Zamanı bilmeden beklemek bir insanı “sizin ki” veya “bizimki” diye ikiye böler mi? Patlıcan her yerde, herkesin kalbinde…
6. Patlıcan, İnsanlık Durumunun Temsili
Sonuçta patlıcan hepimizin bildiği bir şey, ama hangi zaman diliminde, hangi dönemde? Çoğu zaman insanlar arasında farklı bakış açıları olur. Patlıcan bir kere “sizinki” mi olur, yoksa herkesin zamanında “bizimki” mi?
İzmir’in sıcağında, bir patlıcanı savurup geçmek… Biraz da şehri görmek, nehrin kenarında bir gezinti yapmak. Sonra bir arkadaşla beraber, patlıcanın zamanını sorgulamak.
Ve belki de cevabını bulmak: Patlıcan, zamanın bir parçası değil, zamanı sorgulayan bir simge. Ne zaman çıktı? Hiç önemli değil, asıl önemli olan, ne zaman patlıcan diyecek kadar düşünmeye başladığımızdır.
7. Kapanış: Patlıcan Hep Bizimle
Her şeyin bir başlangıcı vardır ama bazen bitişi de öylesine zor gelir ki. Patlıcan, her zaman beklediğimiz bir şey değil. Ama şehri gezerken, belki de o anı fark edemeyiz. Kafamızda patlıcanla ilgisi olmayan, ama onu sürekli hatırlatan anılar.
Sizinki can da bizimki patlıcan mı ne zaman çıktı? İşte bu soru, belki de hayatın anlamına dokunan bir şey. Zamanı anlamaya çalışırken, patlıcanın ne zaman çıktığını da sorgulamak belki gereksiz bir soru olabilir ama, içinde kaybolduğumuz bir soru. Çünkü patlıcan, sadece bir sebze değil. Birçok anlamı var, onu bulmak için bir hayat gerekiyor.
Ve gerçekten, o zaman patlıcanın ne zaman çıktığını öğrendiğimizde, belki de hepimiz birer patlıcan oluruz.